Psychoemocjonalny wpływ na dolegliwości bólowe w zakresie narządu ruchu

Psychoemocjonalny wpływ na dolegliwości bólowe w zakresie narządu ruchu

Psychoemocjonalny wpływ na dolegliwości bólowe w zakresie narządu ruchu

Obecne tempo życia, postęp cywilizacyjny i obciążenia które na siebie nakładamy powodują, że często funkcjonujemy w bardzo dużym stresie, którego efektem może być wystąpienie różnych dolegliwości, dysfunkcji i chorób w naszym organizmie.

STRES

Reakcja stresowa naszego organizmu to ciąg zmian wywołanych określonym bodźcem. Bodziec odebrany jest najpierw przez nasze zmysły – wzrok, słuch i dotyk, a następnie drogami czuciowymi informacje przesłane są do mózgu, gdzie w korze nowej dochodzi do interpretacji poznawczej (co to jest i co dla mnie znaczy), a w układzie limbicznym do interpretacji emocjonalnej otrzymanych informacji. Jeśli nasz mózg uzna to co się dzieje za zagrożenie (stres) nastąpi automatyczne, niezależne od naszej woli, uruchomienie całego ciągu reakcji, w których uczestniczyć będą układ nerwowy i hormonalny.

Wyróżniamy 3 psychosomatyczne osie stresu:

  • nerwową,
  • neurohormonalną,
  • wewnątrzwydzielniczą.

Oś nerwowa

Osią, która działa błyskawicznie jest oś nerwowa. Dochodzi do pobudzenia autonomicznego układu nerwowego. Autonomiczny układ nerwowy (AUN) unerwia organy wewnętrzne, dzieli się na część współczulną i przywspółczulną, które działają naprzemiennie.

W sytuacji stresowej dochodzi do pobudzenia części współczulnej AUN co powoduje:

  • rozszerzenie źrenic,
  • przyspieszenie akcji serca,
  • rozszerzenie naczyń krwionośnych w mięśniach szkieletowych,
  • pobudzenie gruczołów potowych,
  • hamowanie perystaltyki jelit i żołądka,
  • w wątrobie – rozkład glikogenu i uwolnienie glukozy.
Osią, która działa błyskawicznie jest oś nerwowa.

Oś neurohormonalna

Druga oś, która jest uruchamiana i powoduje bardziej długotrwałe zmiany to oś neurohormonalna. Przy udziale adrenaliny i noradrenaliny (zwanymi niekiedy hormonami stresu):

  • zwiększa napięcie mięśni,
  • powoduje wzrost ciśnienia tętniczego,
  • wzrost pojemności minutowej serca.

Dzięki tej osi wzrasta również ilość trójglicerydów, wolnych kwasów tłuszczowych i cholesterolu. Zmiany te służą zmobilizowaniu organizmu do reakcji „walki lub ucieczki”.

Oś wewnątrzwydzielnicza

Gdy sytuacja stresowa trwa nadal, do akcji wkracza trzecia oś – wewnątrzwydzielnicza. Tutaj podwzgórze pobudza drogą hormonalną przysadkę mózgową, a ta z kolei pobudza korę nadnerczy do wydzielania m.in. kortyzolu, czego efektem jest:

  • wzrost ilości wytwarzanej glukozy,
  • wzrost ilości wolnych kwasów tłuszczowych,
  • hamowanie funkcji immunologicznej.

Długotrwałe utrzymywanie się reakcji stresowej lub duża intensywność bodźca stresowego może doprowadzić do wystąpienia wielu dysfunkcji i zaburzeń m.in.:

  • chorób sercowo-naczyniowych (tj. zawał serca, nadciśnienie, choroba wieńcowa),
  • zaburzenia układu trawiennego spowodowanego nadmiernym wydzielaniem soku żołądkowego,
  • dolegliwości mięśniowo-szkieletowych – stres powoduje wzrost napięcia mięśni poprzecznie -prążkowanych, a gdy skurcz utrzymuje się długo zmniejsza się do niego dopływ krwi i jednocześnie wzrasta ilość produktów przemiany materii, a z powodu zaburzonego drenażu żylnego dochodzi do odkładania produktów przemiany materii,
  • zmniejszenia odporności immunologicznej.
Utrzymywanie się reakcji stresowej

KORTYZOL

Jedną z reakcji organizmu na bodziec stresowy jest wzrost wydzielania kortyzolu w korze nadnerczy. Kortyzol działa na niemal wszystkie tkanki organizmu, a długotrwały stres, a w konsekwencji przewlekły nadmiar kortyzolu jest szkodliwy dla narządu ruchu.

Kortyzol mobilizuje organizm do działania zapewniając mięśniom dużą ilość glukozy i wapnia, które są niezbędne, aby mięśnie były w gotowości. Niestety organizm w sytuacji stresowej pozyskuje wapń i glukozę w przebiegu mechanizmu, który nie jest bezpieczny szczególnie dla narządu ruchu.

Aby pozyskać glukozę musi dojść między innymi do rozpadu białek pochodzących z mięśni. Proces rozkładu białek mięśniowych skutkuje ubytkami tkanki mięśniowej, a w konsekwencji osłabieniem siły mięśniowej. Ubytki tkanki mięśniowej mogą powodować upośledzenie czynności poszczególnych mięśni, w efekcie nie tylko dochodzi do zaburzenia funkcji, ale również do zaniku prawidłowych wzorców ruchowych i patologii całej motoryki.

W celu zwiększenia pobudliwości mięśni kortyzol uwalnia wapń z kości. Wapń jest bardzo istotnym składnikiem tkanki kostnej, który odpowiada za gęstość mineralną kości co przekłada się na ich twardość i wytrzymałość. Uwalnianie wapnia z kości aby dostarczyć go mięśniom prowadzi do demineralizacji a w konsekwencji ubytków kostnych. Gęstość mineralna kości ulega redukcji co może być przyczyną podatności na złamania i pęknięcia. Zmniejszenie gęstości kości w połączeniu z dysbalansem mięśniowym prowadzi do zaburzenia funkcjonalności całego układu mięśniowo-szkieletowego.

Kortyzol zatrzymuje jony sodu w organizmie. Kationy te odpowiadają za ciśnienie osmotyczne, utrzymanie potencjału czynnościowego błon komórkowych oraz przewodzenie impulsów nerwowych w synapsach m.in. nerwowo-mięśniowych. W przypadku nadmiaru sodu może dojść do nadmiernego pobudzenia nerwów, a w konsekwencji mięśni w wyniku zachwiania równowagi sodowo-potasowej. Nadmiar sodu powoduje odwodnienie, jak również wzrost wydalania wapnia z moczem, dlatego uwalnianie wapnia z kości jest jeszcze bardziej intensywne, żeby zachować jego prawidłowy  poziom.

Jak widać, w wyniku mechanizmów uruchamianych przez nasz organizm w reakcji na bodziec stresowy, długotrwały stres lub intensywny bodziec stresowy może mieć bardzo negatywne konsekwencje w obrębie narządu ruchu jak i całego organizmu.


Tekst Anna Zajączkowska-Drożdż (osteopata, fizjoterapeuta)
Artykuł pochodzi z nr 6 MAGAZYN FIZJOMED , wyd. Fundacja FIZJOMED

Related Posts

Zostaw Komentarz

FIZJOTERAPIA UROGINEKOLOGICZNA

POLECANE ARTYKUŁY

Magazyn Fundacji Fizjomed

magazyn-rehabilitacja-fizjomed-nr6

Dysmenorhoea – bolesne miesiączkowanie
Mam bolesne miesiączki – czy to norma?
15 października 2020
Leczenie statnu zapalnego
Jak osteopatia może wpływać na stan zapalny
30 września 2020
Dla czego cwiczenia to najważniejszy element rehabilitacji
Dlaczego ćwiczenia są ważny elementem rehabilitacji
16 września 2020